૧. સામાન્ય જ્ઞાન (ગુજરાતનો ઇતિહાસ): ગુજરાતમાં સોલંકી વંશના કયા પ્રતાપી શાસકે માળવાના પરમાર રાજા યશોવર્માને હરાવીને 'અવંતીનાથ' નું ગૌરવશાળી બિરુદ ધારણ કર્યું હતું? (GSSSB સિનિયર ક્લાર્ક - ૨૦૨૧)
૨. એગ્રોનોમી: ખેતીમાં 'રિલે ક્રોપિંગ' (Relay Cropping) પદ્ધતિનો મુખ્ય સિદ્ધાંત કયો છે, જે ઓલિમ્પિકની રિલે રેસ પરથી પ્રેરિત છે? (GPSC કૃષિ અધિકારી (Class-2) - ૨૦૨૪)
૩. સરકારી યોજના: પંચાયતી રાજ મંત્રાલય દ્વારા શરૂ કરાયેલી 'સ્વામિત્વ' (SVAMITVA) યોજનાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય કયો છે, જેના માટે ડ્રોન ટેકનોલોજીનો વ્યાપક ઉપયોગ થઈ રહ્યો છે? (GPSSB તલાટી - ૨૦૨૩)
૪. પ્લાન્ટ પ્રોટેક્શન: કપાસ અને દિવેલા જેવા પાકોમાં રાત્રિ દરમિયાન પાંદડા અને કુમળી કૂંપળોને મોટા પ્રમાણમાં ખાઈ જતી 'લશ્કરી ઈયળ' (Spodoptera litura) ના જૈવિક નિયંત્રણ માટે કયા વિશિષ્ટ વાયરસ (Bio-pesticide) નો છંટકાવ કરવાની ભલામણ છે? (જુનાગઢ કૃષિ યુનિવર્સિટી (JAU) કૃષિ સહાયક - ૨૦૨૨)
૫. સામાન્ય જ્ઞાન (ગુજરાતની ભૂગોળ): ગુજરાતના કચ્છ જિલ્લામાં આવેલું 'ખાવડા' પંથક કયા વિશિષ્ટ ભૌગોલિક કારણોસર તાજેતરમાં વૈશ્વિક સ્તરે ચર્ચામાં રહ્યું છે? (GPSC Class 1-2 પ્રિલિમ્સ - ૨૦૨૫/૨૦૨૬ જીકે ટ્રેન્ડ)
૬. સોઇલ સાયન્સ: જમીનમાં જ્યારે સોડિયમ તત્વનું પ્રમાણ વધી જાય ત્યારે જમીન ચીકણી અને કડક બની જાય છે. આવી 'ચોપડીયા/નમકીન' આલ્કલી જમીન (Sodic/Alkali Soils) ના રાસાયણિક સુધારા માટે નીચેનામાંથી કયો પદાર્થ જમીનમાં ઉમેરવો અનિવાર્ય છે? (આણંદ કૃષિ યુનિવર્સિટી (AAU) લેબ આસિસ્ટન્ટ - ૨૦૨૧)
૭. સરકારી યોજના: પ્રધાનમંત્રી કિસાન સન્માન નિધિ (PM-KISAN) યોજના અંતર્ગત પાત્રતા ધરાવતા ખેડૂત કુટુંબોને દર વર્ષે કુલ ₹ ૬,૦૦૦ ની આર્થિક સહાય અપાય છે. આ રકમ દર વર્ષે કેટલા મહિનાના અંતરે ₹ ૨,૦૦૦ ના ત્રણ સમાન હપ્તામાં સીધી ખાતામાં જમા થાય છે? (GPSC મદદનીશ કૃષિ નિયામક - ૨૦૨૩)
૮. વનસ્પતિ રોગશાસ્ત્ર (Plant Pathology): મગફળીના પાકમાં આવતો કયો પ્રખ્યાત ફૂગજન્ય રોગ છે, જેમાં પાન પર કાળા કે ઘેરા કથ્થઈ રંગના ટપકાં (Spots) પડી જાય છે અને રોગ વધતા પાન ખરી પડે છે, જેને સામાન્ય ભાષામાં 'ટીક્કા રોગ' (Tikka Disease) કહે છે? (નવસારી કૃષિ યુનિવર્સિટી (NAU) કૃષિ સહાયક - ૨૦૧૯)
૯. સામાન્ય જ્ઞાન (ગુજરાતનો સાંસ્કૃતિક વારસો): ગુજરાતના કયા વિશિષ્ટ આદિવાસી નૃત્યમાં લાકડાના પાટિયા ઉપર ઘૂંઘરીઓ બાંધીને તેને જમીન પર પછાડીને એક અનોખો લયબદ્ધ અવાજ ઊભો કરવામાં આવે છે, જે મુખ્યત્વે નર્મદા અને ભરૂચ જિલ્લાના આદિવાસીઓનું પ્રખ્યાત નૃત્ય છે?
૧૦. હોર્ટિકલ્ચર: શાકભાજી પાકોમાં 'ટામેટાં' (Tomato) ની અમુક જાતો એવી હોય છે જેનું થડ મજબૂત હોય છે, તે મર્યાદિત ઊંચાઈ સુધી વધીને અટકી જાય છે અને તેના ફળો એકસાથે પાકે છે. આવી જાતોને વૈજ્ઞાનિક ભાષામાં શું કહેવાય છે? (GPSC બાગાયતી અધિકારી - ૨૦૨૨)
૧૧. સરકારી યોજના: પંચાયતી રાજ સંસ્થાઓને વધુ મજબૂત કરવા માટે ભારતીય બંધારણમાં ૭૩ મો બંધારણીય સુધારો કયા વર્ષમાં દેશભરમાં સત્તાવાર રીતે લાગુ (Enforced) કરવામાં આવ્યો હતો? (GPSSB જુનિયર ક્લાર્ક - ૨૦૨૩)
૧૨ . એન્ટોમોલોજી (કીટક વિજ્ઞાન): કપાસની પ્રખ્યાત જીવાત 'ગુલાબી ઈયળ' (Pink Bollworm - Pectinophora gossypiella) શિયાળો પૂરો થયા પછી કપાસનો પાક ખેતરમાં ન હોય ત્યારે પ્રતિકૂળ હવામાનથી બચવા માટે કઈ લાંબી સુષુપ્ત અવસ્થા (Dormancy) માં જતી રહે છે? (GPSC ગુજરાત કૃષિ સેવા (Class-1) - ૨૦૨૩)
૧૩. સામાન્ય જ્ઞાન (ગુજરાતનું પંચાયતી રાજ): ગુજરાત પંચાયત અધિનિયમ, ૧૯૯૩ અનુસાર, પંચાયતની કોઈપણ સ્થાયી સમિતિ (જેમ કે સામાજિક ન્યાય સમિતિ) ની મુદત (Tenure) સામાન્ય રીતે કેટલા વર્ષની હોય છે? (GPSSB તલાટી - ૨૦૨૩)
૧૪. એગ્રીકલ્ચર એન્જીનિયરીંગ: જમીન સમતલ કરવા માટે વપરાતું આધુનિક સાધન 'લેસર લેન્ડ લેવલર' (Laser Land Leveler) ખેતરમાં વાપરવાથી મુખ્યત્વે કયો મોટો ફાયદો થાય છે? (નવસારી કૃષિ યુનિવર્સિટી (NAU) એન્જીનિયરીંગ આસિસ્ટન્ટ - ૨૦૧૯)
૧૫. સરકારી યોજના: પાયાના સ્તરે કૃષિ ધિરાણ આપતી સહકારી સંસ્થાઓ એવી 'પેક્સ' (PACS - Primary Agricultural Credit Societies) નું કમ્પ્યુટરાઈઝેશન કરીને તેમને નાબાર્ડ (NABARD) સાથે જોડવા માટે સરકાર કઈ યોજના ચલાવી રહી છે? (GPSC Class 1-2 પ્રિલિમ્સ - ૨૦૨૪/૨૦૨૬ પ્રવાહ)
૧૬. સોઇલ સાયન્સ: વનસ્પતિ માટે અતિ ઉપયોગી એવા 'નાઇટ્રોજન' પોષક તત્વનું હવામાંથી જમીનમાં ફિક્સેશન કરવા માટે કઠોળ પાકોના મૂળની ગંડિકાઓ (Root Nodules) માં વસતા 'રાઇઝોબિયમ' (Rhizobium) બેક્ટેરિયાને કયા સૂક્ષ્મ તત્વ (Micronutrient) ની સૌથી વધુ જરૂર પડે છે, જે નાઇટ્રોજીનેસ (Nitrogenase) એન્ઝાઇમનો મુખ્ય ભાગ છે? (GSSSB લેબ આસિસ્ટન્ટ - ૨૦૨૨)
૧૭. સામાન્ય જ્ઞાન (ગુજરાતની નદીઓ): સાબરમતી નદીની પ્રખ્યાત સહાયક નદી 'હાથમતી નદી' પર બંધાયેલો 'ગુહાઈ જળાશય પ્રોજેક્ટ' (Guhai Dam) ગુજરાતના કયા જિલ્લામાં આવેલો છે? (GSSSB બિન સચિવાલય - ૨૦૨૨)
૧૮. એગ્રોનોમી: મકાઈ (Maize) ના પાકમાં નર ફૂગ મંજરી (Tassel) ને છોડ પરથી હાથથી તોડી નાખવાની પ્રક્રિયાને 'ડીટેસલિંગ' (Detasseling) કહેવાય છે. હાઇબ્રિડ બિયારણ ઉત્પાદન (Hybrid Seed Production) કરતી વખતે આ પ્રક્રિયા શા માટે કરવામાં આવે છે? (આણંદ કૃષિ યુનિવર્સિટી (AAU) કૃષિ સહાયક - ૨૦૨૧)
૧૯. સરકારી યોજના: પ્રધાનમંત્રી પાક વીમા યોજના (PMFBY) અંતર્ગત કુદરતી આપત્તિઓ (દુષ્કાળ, પૂર, કીટક ઉપદ્રવ) સામે ખેડૂતોને કવચ પૂરું પાડવામાં આવે છે. આ યોજના હેઠળ 'ખરીફ' (ચોમાસુ) પાકો માટે ખેડૂતે કુલ પ્રીમિયમના કેટલા ટકા રકમ ચૂકવવાની રહે છે? (GSSSB વિસ્તરણ અધિકારી - ૨૦૨૩)
૨૦. હોર્ટિકલ્ચર: ફળ પાકોમાં 'પપૈયા' (Papaya) ના પાકમાં નર અને માદા છોડ અલગ-અલગ હોય છે. જો ખેડૂત બગીચામાં માત્ર માદા છોડ જ રાખે તો પરાગનયન ન થવાથી ફળ બેસતા નથી. આથી વ્યાપારી બગીચામાં પરાગનયન માટે સરેરાશ કેટલા ટકા 'નર છોડ' (Male Plants) જાળવી રાખવાની વૈજ્ઞાનિક ભલામણ છે? (GPSC બાગાયતી અધિકારી - ૨૦૨૨)
