૧. સામાન્ય જ્ઞાન (ગુજરાતનો ઇતિહાસ): ગુજરાતમાં વાઘેલા વંશના શાસન દરમિયાન કયા બે પ્રખ્યાત જૈન મંત્રીઓએ આબુ પર્વત પર ભવ્ય 'દેલવાડાના દેરા' (વિમલ વસહી અને લુણગ વસહી) નું નિર્માણ કરાવીને શિલ્પકળાનો અજોડ નમૂનો ભેટ આપ્યો હતો? (GSSSB હેડ ક્લાર્ક - ૨૦૨૧)
૨. એગ્રોનોમી: ખરીફ ઋતુના અતિ મહત્વના તેલીબિયાં પાક 'દીવેલા' (Castor) ના છોડ પર સામાન્ય રીતે નર અને માદા ફૂલ બંને એક જ છોડ પર અલગ-અલગ જગ્યાએ જોવા મળે છે. આ વિશિષ્ટ વનસ્પતિ લક્ષણને વૈજ્ઞાનિક ભાષામાં શું કહેવાય છે? (GPSC કૃષિ અધિકારી (Class-2) - ૨૦૨૪)
૩. સરકારી યોજના: પંચાયતી રાજ સંસ્થાઓની આર્થિક સ્થિતિ મજબૂત કરવા અને ગ્રામીણ વિકાસના કામો માટે સીધી ગ્રાન્ટ ફાળવવા માટે બંધારણના કયા આર્ટિકલ હેઠળ દર ૫ વર્ષે 'રાજ્ય નાણાં આયોગ' (State Finance Commission) ની રચના કરવામાં આવે છે? (GPSSB તલાટી-કમ-મંત્રી - ૨૦૨૩)
૪. પ્લાન્ટ પ્રોટેક્શન: મગફળીના પાકમાં આવતી કઈ જમીનજન્ય (Soil-borne) જીવાતના કીડા (Grubs) ચોમાસાની શરૂઆતમાં મગફળીના કુમળા મૂળ કોરી ખાય છે, જેને કારણે આખેઆખો છોડ સુકાઈ જાય છે અને મોટું નુકસાન થાય છે? (જુનાગઢ કૃષિ યુનિવર્સિટી (JAU) કૃષિ સહાયક - ૨૦૨૨)
૫. સામાન્ય જ્ઞાન (ગુજરાતની ભૂગોળ): ગુજરાતમાં તાપી નદી પર જળવિદ્યુત અને સિંચાઈ માટે આવેલી કઈ બહુહેતુક યોજના પાછળ બનેલા જળાશયને 'વલ્લભ સાગર' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે? (GPSC Class 1-2 પ્રિલિમ્સ - ૨૦૨૩)
૬. સોઇલ સાયન્સ: જે જમીનનો પીએચ (pH) ૮.૫ કરતાં વધુ હોય, ક્ષારતા (EC) ૪ mmhos/cm કરતાં ઓછી હોય અને વિનિમય પાત્ર સોડિયમની ટકાવારી (ESP) ૧૫% કરતાં વધુ હોય, તેવી જમીનને વૈજ્ઞાનિક વર્ગીકરણ મુજબ કઈ જમીન કહેવાય છે? (આણંદ કૃષિ યુનિવર્સિટી (AAU) લેબ આસિસ્ટન્ટ - ૨૦૨૧)
૭. સરકારી યોજના: કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા દેશના અન્નદાતાઓને આર્થિક ટેકો આપવા માટે શરૂ કરાયેલી કઈ યોજના હેઠળ દર વર્ષે ₹ ૬,૦૦૦ ની સીધી સહાય ખેડૂતોના બેંક ખાતામાં ત્રણ સરખા હપ્તામાં (ડીબીટી દ્વારા) જમા કરવામાં આવે છે? (GPSC મદદનીશ કૃષિ નિયામક - ૨૦૨૩)
૮. વનસ્પતિ રોગશાસ્ત્ર (Plant Pathology): ટામેટા અને મરચીના પાકમાં આવતો કયો ગંભીર વાયરસજન્ય (Viral) રોગ છે, જેમાં પાંદડા નાના થઈને ઉપરની તરફ વળી જાય છે (કુકડાઈ જાય છે) અને આ રોગનો ફેલાવો 'સફેદ માખી' (Whitefly) દ્વારા થાય છે? (નવસારી કૃષિ યુનિવર્સિટી (NAU) કૃષિ સહાયક - ૨૦૧૯)
૯. સામાન્ય જ્ઞાન (ગુજરાતનો સાંસ્કૃતિક વારસો): નવરાત્રિ દરમિયાન માતાજીની સ્તુતિ માટે ગવાતા 'ગરબા' ના પ્રણેતા કોણ ગણાય છે, જેમણે 'આનંદનો ગરબો' અને 'કાલિકા માતાનો ગરબો' જેવી પ્રસિદ્ધ કૃતિઓ રચી હતી? (GSSSB બિન સચિવાલય ક્લાર્ક - ૨૦૨૨)
૧૦. હોર્ટિકલ્ચર: ફળોના રાજા 'આંબા' (Mango) માં કઈ હોર્મોનલ દવા (Growth Retardant) નો ઉપયોગ દર વર્ષે નિયમિત ચોક્કસ સમયે નિયંત્રિત માત્રામાં આપવાથી આંબામાં એકાંતરે ફળ આવવાની સમસ્યા (Alternate Bearing) ઘટે છે અને દર વર્ષે સારો મોર (ફૂલો) આવે છે? (GPSC બાગાયતી અધિકારી - ૨૦૨૨)
૧૧. સરકારી યોજના: પંચાયત અને ગ્રામીણ ગૃહ નિર્માણ વિભાગ દ્વારા ગ્રામ પંચાયતોના વહીવટમાં સંપૂર્ણ પારદર્શિતા લાવવા અને તમામ સરકારી ઠરાવો, પરિપત્રો અને પંચાયતના રેકોર્ડ ઓનલાઇન સ્ટોર કરવા માટે ગુજરાત સરકારનું કયું સોફ્ટવેર પ્લેટફોર્મ કાર્યરત છે? (GPSSB જુનિયર ક્લાર્ક - ૨૦૨૩)
૧૨. એન્ટોમોલોજી (કીટક વિજ્ઞાન): શાકભાજી કે બાગાયતી પાકોમાં ઉડતી જીવાતો જેવી કે સફેદ માખી, થ્રિપ્સ અને મોલોમશી (Aphids) ને રસાયણો વગર માત્ર ભૌતિક આકર્ષણથી પકડીને નાશ કરવા માટે કયા રંગના સ્ટીકી ટ્રેપ (Sticky Traps) નો ઉપયોગ કરવાની વૈજ્ઞાનિક ભલામણ છે? (GPSC ગુજરાત કૃષિ સેવા (Class-1) - ૨૦૨૩)
૧૩. સામાન્ય જ્ઞાન (ગુજરાતનું પંચાયતી રાજ): ગુજરાત પંચાયત અધિનિયમ, ૧૯૯૩ ની જોગવાઈઓ અનુસાર, ગ્રામ પંચાયતની બેઠકો અને તેના સરપંચના હોદ્દા માટે મહિલાઓ માટે કેટલા ટકા અનામત (Reservation for Women) બેઠકો રાખવાની કાયદાકીય જોગવાઈ છે? (GPSSB તલાટી - ૨૦૧૭ / ૨૦૨૩)
૧૪. એગ્રીકલ્ચર એન્જીનિયરીંગ: કૂવા કે બોરવેલમાંથી ખૂબ ઊંડેથી પાણી બહાર ખેંચવા માટે કયા પ્રકારના પંપનો ઉપયોગ થાય છે, જે પાણીની અંદર આખેઆખો ડૂબેલો રહે છે અને તેની કાર્યક્ષમતા અતિ ઊંચી હોય છે? (નવસારી કૃષિ યુનિવર્સિટી (NAU) એન્જીનિયરીંગ આસિસ્ટન્ટ - ૨૦૧૯)
૧૫. સરકારી યોજના: પશુઓમાં થતા અતિ ચેપી અને જીવલેણ એવા 'ખરીવાત અને મોવાત' (Foot and Mouth Disease - FMD) ના સંપૂર્ણ નાશ માટે કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા કયો શત-પ્રતિશત નાણાકીય સહાય ધરાવતો રાષ્ટ્રીય પ્રોગ્રામ ચલાવવામાં આવી રહ્યો છે? (GPSC Class 1-2 પ્રિલિમ્સ - ૨૦૨૪)
૧૬. સોઇલ સાયન્સ: જમીનમાં નાઇટ્રોજન યુક્ત ખાતરોની કાર્યક્ષમતા વધારવા માટે 'નાઇટ્રિફિકેશન ઇન્હિબિટર' (Nitrification Inhibitor) નો ઉપયોગ થાય છે. નીચેનામાંથી કયું કુદરતી ઉત્પાદન નાઇટ્રિફિકેશન પ્રક્રિયાને ધીમી કરવા માટે યુરિયા સાથે વાપરવામાં આવે છે જે ભારતમાં ફરજિયાત કરાયું છે? (GSSSB લેબ આસિસ્ટન્ટ - ૨૦૨૨)
૧૭. સામાન્ય જ્ઞાન (ગુજરાતની નદીઓ): મધ્યપ્રદેશના ધાર જિલ્લામાંથી નીકળીને રાજસ્થાન થઈ ગુજરાતમાં મહીસાગર અને આણંદ જિલ્લામાંથી પસાર થતી કઈ નદી ભારતની એકમાત્ર એવી નદી છે જે 'કર્કવૃત્ત' (Tropic of Cancer) ને બે વાર ઓળંગે છે? (GSSSB બિન સચિવાલય - ૨૦૨૨)
૧૮. એગ્રોનોમી: બટાકાના પાકમાં અંકુરણ (Sprouting) ઝડપી કરવા માટે અને બીજની સુષુપ્ત અવસ્થા (Seed Dormancy) તોડવા માટે કયા વનસ્પતિ ગ્રોથ હોર્મોનનો ઉપયોગ કરવાની વૈજ્ઞાનિક ભલામણ છે? (આણંદ કૃષિ યુનિવર્સિટી (AAU) કૃષિ સહાયક - ૨૦૨૧)
૧૯. સરકારી યોજના: કૃષિ ક્ષેત્રે લણણી પછી થતા નુકસાન (Post-Harvest Losses) ને અટકાવવા માટે કોલ્ડ સ્ટોરેજ, વેરહાઉસ અને પ્રોસેસિંગ યુનિટ્સ સ્થાપવા માટે રૂ. ૨ કરોડ સુધીની બેંક લોન પર ૩% વ્યાજ સબસીડી આપતું કેન્દ્ર સરકારનું કયું ફંડ કાર્યરત છે? (GSSSB વિસ્તરણ અધિકારી - ૨૦૨૩)
૨૦. હોર્ટિકલ્ચર: ફુલ ઉદ્યોગ (Floriculture) માં કયું લોકપ્રિય કંદવર્ગીય (Bulbous) ફૂલ છે, જે લાંબી દાંડી ધરાવે છે અને તેનો ઉપયોગ ગુલદસ્તા (Bouquet) તથા સુશોભનમાં અતિ વ્યાપક પ્રમાણમાં થાય છે અને તેની 'નવસારી લોકલ' એક જાણીતી જાત છે? (GPSC કૃષિ અધિકારી - ૨૦૨૨)
